4 lưu vực sông có quy trình vận hành liên hồ chứa mới

HÌNH 1  |  Vận hành hệ thống công trình điều tiết và phân phối nguồn nước tại vùng dự án.

Ghi chú. Cán bộ và công nhân thủy nông kiểm tra, điều tiết hệ thống công trình phục vụ sản xuất và dân sinh.

Nguồn. Báo Nông nghiệp Việt Nam. (2026, ngày 11/11/2026). 4 lưu vực sông có quy trình vận hành liên hồ chứa mới. https://nongnghiepmoitruong.vn/4-luu-vuc-song-co-quy-trinh-van-hanh-lien-ho-chua-moi-d840770.html

1  |  Bối cảnh nguồn nước và thực trạng kỹ thuật tại địa bàn

Thông tin công bố ngày 11/11/2026 từ Báo Nông nghiệp Việt Nam phản ánh tình hình triển khai các nhiệm vụ cấp bách thuộc lĩnh vực hồ chứa nhằm chủ động ứng phó với diễn biến thời tiết, nguồn nước và bảo đảm an toàn cho các hệ thống công trình.

Thủ tướng Chính phủ vừa ban hành 4 quy trình vận hành liên hồ chứa mới trên các lưu vực sông, gồm: sông Trà Khúc (Quyết định số 2137/QĐ-TTg), sông Kôn – Hà Thanh (Quyết định số 2131/QĐ-TTg), sông Ba (Quyết định số 2136/QĐ-TTg) và sông Vu Gia – Thu Bồn (Quyết định số 2138/QĐ-TTg).

Các quy trình quy định cụ thể nguyên tắc, thứ tự ưu tiên và chế độ vận hành hồ, đập phù hợp với đặc điểm thủy văn, hệ thống công trình và nhu cầu sử dụng nước của từng lưu vực. Trong đó, an toàn công trình được đặt lên hàng đầu, đồng thời tăng cường phối hợp giữa các hồ chứa để giảm lũ cho hạ du trong mùa lũ, bảo đảm nhu cầu sử dụng nước trong mùa cạn, duy trì dòng chảy tối thiểu và nâng cao hiệu quả phát điện, góp phần bảo đảm an ninh nguồn nước, năng lượng.

Bốn quy trình vận hành liên hồ chứa mới ưu tiên an toàn công trình, giảm lũ hạ du, bảo đảm nước mùa cạn, đồng thời nâng cao hiệu quả cấp nước và phát điện. Ảnh: Tùng Đinh.

Việc theo dõi sát sao mực nước hồ chứa, dung tích hữu ích và độ mặn tại các vị trí cửa lấy nước là cơ sở kỹ thuật bắt buộc để các cơ quan chức năng ban hành kịch bản điều hành phù hợp với thực tiễn sản xuất.

2  |  Chỉ đạo điều hành và các nhóm giải pháp can thiệp trọng tâm

Căn cứ chỉ đạo điều hành của các cấp quản lý chuyên ngành, các giải pháp kỹ thuật cần được kích hoạt đồng bộ trên cả phương diện công trình và phi công trình:

• Nhóm giải pháp công trình đầu mối: Tăng cường kiểm tra độ an toàn đập, hồ chứa; vận hành linh hoạt hệ thống cống ngăn mặn giữ ngọt; tổ chức bơm tạo nguồn và nạo vét khơi thông luồng chảy tại các trục kênh chính.
• Nhóm giải pháp phi công trình và giám sát chất lượng nước: Đo độ mặn 24/7 trước khi mở cống lấy nước; điều chỉnh lịch thời vụ nông nghiệp tương thích với biểu đồ xả nước; hướng dẫn người dân kỹ thuật tích trữ nước phân tán trong ao hồ, mương vườn và túi chứa nước dẻo.
• Áp dụng quy trình tưới tiên tiến: Đẩy mạnh phương pháp tưới ướt khô xen kẽ (AWD) cho lúa và tưới nhỏ giọt cho cây công nghiệp, cây ăn trái nhằm giảm thiểu thất thoát nguồn nước.

3  |  Định hướng thực tiễn đối với công tác quản lý tài nguyên và tổ chức cơ sở (WUA)

Gắn liền với mục tiêu củng cố mô hình Quản lý tưới có sự tham gia (PIM) và bảo đảm tính bền vững sau đầu tư, các Tổ hợp tác, Hợp tác xã dùng nước (WUA) và chính quyền cấp xã cần tập trung triển khai các nhiệm vụ cốt lõi:

• Phân định rõ trách nhiệm thể chế: Thực hiện phân cấp rõ ràng giữa doanh nghiệp khai thác công trình thủy lợi (quản lý công trình đầu mối) và tổ chức thủy lợi cơ sở (quản lý, phân phối nước nội đồng và tài sản do cộng đồng đóng góp xây dựng).
• Thực hiện bảo trì công trình định kỳ: Bám sát quy chuẩn tại Sổ tay hướng dẫn bảo trì công trình thủy lợi nhỏ, thủy lợi nội đồng; chủ động kiểm tra vết nứt bờ kênh, duy tu van cống và bảo dưỡng động cơ trạm bơm trước các đợt vận hành cao điểm.
• Bảo đảm tính minh bạch và tuân thủ pháp luật: Xây dựng quy chế chia sẻ nguồn nước công bằng, công khai lịch tưới đến từng hộ dùng nước và tuân thủ các quy định hiện hành tại Luật Thủy lợi 2017 cùng Luật Tài nguyên nước 2023.