Con người là yếu tố then chốt để vận hành thủy lợi thông minh

HÌNH 1  |  Con người là yếu tố then chốt để vận hành thủy lợi thông minh.

Ghi chú. Ông Đặng Duy Hiển, Phó Cục trưởng Cục Chuyển đổi số (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) cho biết, chúng ta có thể mua được công nghệ, có thể thuê được dữ liệu, nhưng yếu tố con người vẫn giữ vai trò rất quan trọng. Ảnh: Duy Học.

Nguồn. Báo Nông nghiệp Việt Nam. (2026, ngày 13/11/2026). Con người là yếu tố then chốt để vận hành thủy lợi thông minh. https://nongnghiepmoitruong.vn/con-nguoi-la-yeu-to-then-chot-de-van-hanh-thuy-loi-thong-minh-d839612.html

1  |  Diễn biến tình hình và căn cứ chỉ đạo điều hành

Một hồ chứa còn bao nhiêu nước, mực nước đang lên hay xuống, khi nào cần đóng, mở công trình? Những thông tin từng mất nhiều thời gian đo đạc, tổng hợp, nay có thể được cập nhật gần như theo thời gian thực nhờ các hệ thống quan trắc, cảm biến và công nghệ số.

Tuy nhiên, có dữ liệu chưa đồng nghĩa với việc đã vận hành thông minh. Khi dữ liệu còn phân tán, thiết bị và phần mềm chưa được kết nối đồng bộ, việc chuyển những con số trên màn hình thành quyết định trong thực tế vẫn là bài toán đặt ra đối với ngành thủy lợi.

Ông Đặng Duy Hiển, Phó Cục trưởng Cục Chuyển đổi số (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) cho biết: “Chúng ta đang sống trong một kỷ nguyên mới, khi Luật Chuyển đổi số có hiệu lực từ ngày 1/7/2026. Theo đó, chuyển đổi số được hiểu là quá trình thay đổi phương thức quản trị, từ quản lý theo phương thức hành chính sang quản trị dựa trên dữ liệu”.

Ông Đặng Duy Hiển, Phó Cục trưởng Cục Chuyển đổi số (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) cho biết, chúng ta có thể mua được công nghệ, có thể thuê được dữ liệu, nhưng yếu tố con người vẫn giữ vai trò rất quan trọng. Ảnh: Duy Học.

2  |  Các yêu cầu kỹ thuật và nhiệm vụ triển khai thực tế

Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã chỉ đạo các lĩnh vực, trong đó có thủy lợi, đẩy mạnh chuyển đổi số. Theo đó, cần tăng cường ứng dụng các thiết bị thu thập dữ liệu, kết nối, phân tích thông tin, hỗ trợ ra quyết định và tổ chức vận hành công trình thủy lợi dựa trên dữ liệu.

Thực tế, chúng ta có thể xây dựng các phần mềm, lắp đặt cảm biến, camera, Hệ thống giám sát, điều khiển và thu thập dữ liệu (SCADA), nhưng đó mới chỉ là khâu thu thập dữ liệu. Điều quan trọng hơn là phải phân tích, ra quyết định và tổ chức thực hiện trên cơ sở dữ liệu, qua đó nâng cao hiệu quả khai thác các công trình thủy lợi hiện có, bảo đảm an toàn hồ đập và cung cấp đủ nước phục vụ sản xuất.

Hiện nay, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã có chủ trương xây dựng kiến trúc dữ liệu, làm cơ sở thu thập, tiếp nhận, kết nối thông tin và phát triển các nền tảng số phục vụ quản lý, vận hành hệ thống thủy lợi, từ cấp quản lý đến cấp xã.

Trên cơ sở đó, ngành thủy lợi sẽ từng bước thay đổi phương thức vận hành theo hướng an toàn, hiệu quả hơn, dựa trên các dữ liệu về mực nước, lưu lượng, độ mặn và dự báo nguồn nước. Những thông tin này giúp tối ưu hóa quá trình vận hành công trình, đồng thời thay đổi môi trường làm việc của công nhân và các đơn vị trực tiếp quản lý, vận hành hằng ngày.