CPIM / IWRE
Giới thiệu chung
CPIM · IWRE · VAWR
Trung tâm Phát triển cộng đồng (CPIM) là đơn vị chuyên môn trực thuộc Viện Kinh tế Tài nguyên nước (IWRE) – Viện Khoa học Thủy lợi Việt Nam (VAWR), thực hiện nghiên cứu, tư vấn, đào tạo và chuyển giao trong lĩnh vực quản trị nước có sự tham gia, kinh tế tập thể và phát triển cộng đồng.
Trong hệ thống nghiên cứu khoa học công lập, Trung tâm kết nối phân tích chính sách với thực tiễn quản lý ở cơ sở; kết hợp tri thức về thể chế, kinh tế, kỹ thuật và xã hội để đề xuất giải pháp sử dụng nước hiệu quả, nâng cao chất lượng dịch vụ và phát triển sinh kế bền vững. Sự tham gia thực chất của người dân, năng lực của tổ chức cơ sở và trách nhiệm giải trình là những nội dung xuyên suốt trong cách tiếp cận chuyên môn của Trung tâm.
Hơn hai thập kỷ xây dựng nền tảng và mở rộng sứ mệnh
Trung tâm Phát triển cộng đồng kế thừa bề dày hơn 20 năm hoạt động của Trung tâm Tư vấn Quản lý thủy nông có sự tham gia của người dân, thường được biết đến với tên gọi Trung tâm Tư vấn PIM. Kinh nghiệm nghiên cứu thể chế, phát triển tổ chức dùng nước, đào tạo cán bộ và hỗ trợ cộng đồng quản lý công trình thủy lợi là nền tảng chuyên môn của Trung tâm trong giai đoạn mới.
-
Hình thành nền tảng quản lý tưới có sự tham gia
Từ thực tiễn quản lý, vận hành và phân phối nước, Trung tâm Tư vấn PIM chú trọng làm rõ vai trò của người sử dụng nước trong tổ chức dịch vụ thủy lợi. Hoạt động nghiên cứu, tư vấn và tập huấn gắn với xây dựng mô hình tổ chức, quy chế phối hợp và phương pháp hỗ trợ cộng đồng tham gia quản lý.
-
Tích lũy tri thức từ nghiên cứu và thực địa
Quá trình thực hiện các nhiệm vụ khoa học, chương trình phát triển và hoạt động hợp tác tạo lập kinh nghiệm về chuyển giao quản lý tưới, thủy lợi nội đồng, củng cố tổ chức cơ sở và nâng cao năng lực. Những bài học từ địa phương được tổng hợp thành luận cứ chính sách, tài liệu hướng dẫn và giải pháp có thể điều chỉnh theo điều kiện từng vùng.
-
Phát triển cộng đồng trong mô hình tổ chức mới
Trong cơ cấu Viện Kinh tế Tài nguyên nước, CPIM mở rộng phạm vi từ quản lý tưới có sự tham gia sang quản trị nước cấp cơ sở, kinh tế tập thể, hạ tầng nông thôn và sinh kế thích ứng biến đổi khí hậu. Bước chuyển này phát huy nền tảng PIM, đồng thời đặt quản lý nước trong mối quan hệ với tổ chức sản xuất, cung ứng dịch vụ, sử dụng nguồn lực và khả năng chống chịu của cộng đồng.
Giá trị kế thừa được thể hiện ở phương pháp làm việc: xuất phát từ nhu cầu thực tiễn; bảo đảm tiếng nói của người dân; phân định quyền và trách nhiệm giữa các chủ thể; theo dõi khả năng duy trì kết quả sau khi kết thúc hỗ trợ.
Chức năng và nhiệm vụ cốt lõi
Các nhiệm vụ của Trung tâm được giới thiệu theo bốn nhóm lĩnh vực có quan hệ bổ trợ. Hoạt động triển khai tuân theo chức năng được giao và cơ chế phối hợp chuyên môn của Viện.
Quản trị & thể chế
Nghiên cứu mô hình quản lý có sự tham gia, đồng quản trị, xã hội hóa, phân cấp và giao quyền trong quản lý nước và dịch vụ ở cơ sở. Phân tích cơ chế phối hợp giữa cơ quan nhà nước, doanh nghiệp, hợp tác xã, tổ chức thủy lợi cơ sở và cộng đồng; đề xuất giải pháp gắn thẩm quyền với năng lực và trách nhiệm thực hiện.
Sản phẩm chuyên môn: luận cứ chính sách, đánh giá thể chế, mô hình tổ chức, quy chế phối hợp và công cụ theo dõi sự tham gia.
Kinh tế tập thể
Nghiên cứu tổ hợp tác, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã và tổ chức thủy lợi cơ sở (Water User’s Association). Đánh giá năng lực quản trị, chất lượng dịch vụ và nhu cầu hỗ trợ; đề xuất cơ chế liên kết, tự chủ, huy động nguồn lực và phân chia lợi ích phù hợp với điều kiện hoạt động của từng tổ chức.
Sản phẩm chuyên môn: hồ sơ đánh giá tổ chức, phương án củng cố năng lực, mô hình liên kết và bộ chỉ số đánh giá hiệu quả hoạt động.
Hạ tầng & sinh kế
Nghiên cứu và hỗ trợ mô hình quản lý, khai thác công trình thủy lợi, hạ tầng phục vụ nông nghiệp, nước sạch và vệ sinh môi trường nông thôn. Gắn vận hành, bảo trì và sử dụng công trình với nhu cầu sản xuất, quản lý rủi ro thiên tai và phát triển sinh kế thích ứng biến đổi khí hậu theo cách tiếp cận có sự tham gia.
Sản phẩm chuyên môn: mô hình quản lý hạ tầng, hướng dẫn vận hành và bảo trì, đánh giá tác động xã hội, phương án sinh kế và kế hoạch thích ứng cộng đồng.
Đào tạo & chuyển giao
Xây dựng tài liệu, quy trình, bộ công cụ và chương trình bồi dưỡng cho cán bộ quản lý, doanh nghiệp, hợp tác xã và cộng đồng. Kết hợp tập huấn với thực hành, hỗ trợ áp dụng và đánh giá kết quả; phát triển mạng lưới chia sẻ tri thức, hợp tác nghiên cứu và nhân rộng mô hình phù hợp.
Sản phẩm chuyên môn: chương trình đào tạo, sổ tay thực hành, công cụ đánh giá năng lực, mô hình thử nghiệm và hồ sơ chuyển giao.
Nghiên cứu dựa trên bằng chứng, giải pháp gắn với cộng đồng
Trung tâm kết hợp điều tra xã hội học, khảo sát thực địa, phân tích thể chế, đánh giá tổ chức và tham vấn các bên. Việc lựa chọn phương pháp căn cứ vào câu hỏi nghiên cứu, chất lượng dữ liệu và điều kiện áp dụng. Kết quả được trình bày cùng phạm vi diễn giải, làm cơ sở cho cơ quan quản lý và cộng đồng lựa chọn phương án phù hợp.
Trong triển khai nhiệm vụ, CPIM phối hợp với các đơn vị chuyên môn của IWRE để kết nối quản trị nguồn nước, kinh tế – tài chính, quản lý tài sản và kết cấu hạ tầng với phát triển cộng đồng. Chất lượng sản phẩm được xem xét trên cơ sở tính khoa học, tính khả thi, khả năng sử dụng và trách nhiệm đối với người thụ hưởng.
Mạng lưới phối hợp và hợp tác
Trung tâm phát triển quan hệ phối hợp thông qua nhiệm vụ nghiên cứu, tư vấn, đào tạo và chuyển giao; kế thừa kinh nghiệm hợp tác của đơn vị tiền thân và kết nối với mạng lưới chuyên môn của IWRE. Phạm vi, vai trò và trách nhiệm của mỗi bên được xác định theo từng chương trình, dự án hoặc thỏa thuận cụ thể.
Cơ quan quản lý và địa phương
Thực hiện nhiệm vụ trong hệ thống Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Viện Khoa học Thủy lợi Việt Nam và Viện Kinh tế Tài nguyên nước; phối hợp với các Sở, Chi cục Thủy lợi và cơ quan chuyên môn địa phương theo phân công, đặt hàng hoặc nhiệm vụ cụ thể.
Nội dung phối hợp: khảo sát, hỗ trợ chính sách, quản lý công trình, nâng cao năng lực và đánh giá kết quả thực hiện.
Tổ chức cơ sở và cộng đồng
Kết nối với đơn vị khai thác công trình thủy lợi, hợp tác xã, tổ chức thủy lợi cơ sở, chính quyền cơ sở và người sử dụng nước trong xác định nhu cầu, xây dựng mô hình và tổ chức thực hiện.
Trọng tâm: chất lượng dịch vụ, sự đồng thuận, minh bạch thông tin và khả năng duy trì hoạt động.
Chương trình phát triển quốc tế
Kinh nghiệm hợp tác của IWRE và đơn vị tiền thân được phát triển thông qua các chương trình có sự tham gia của Ngân hàng Thế giới (World Bank), Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB), Cơ quan Phát triển Pháp (AFD) và GEF. Các nội dung liên quan đến CPIM gồm tổ chức dùng nước, thể chế có sự tham gia, sinh kế và phát triển năng lực.
Kinh nghiệm chương trình được phân biệt với tư cách đối tác chính thức trong từng thỏa thuận cụ thể.
Viện, trường và mạng lưới tri thức
Hợp tác với Cơ quan Hợp tác Quốc tế Nhật Bản (JICA), kinh nghiệm đào tạo với Viện Công nghệ châu Á (AIT) và trao đổi chuyên môn với các đối tác Australia tạo nền tảng cho chia sẻ phương pháp, phát triển nguồn nhân lực và hợp tác nghiên cứu về quản trị nước, nước sạch và vệ sinh môi trường nông thôn.
Ưu tiên hợp tác có nội dung rõ ràng, sản phẩm sử dụng được và cơ chế chia sẻ tri thức phù hợp.
Kết nối nghiên cứu và hợp tác
Trung tâm tiếp nhận nhu cầu nghiên cứu, tư vấn và nâng cao năng lực trong các lĩnh vực thuộc chức năng được giao; phối hợp làm rõ vấn đề, phạm vi công việc và sản phẩm cần chuyển giao.
Địa chỉ: 131 Chùa Bộc, Kim Liên, Hà Nội.
Điện thoại: 0243.563.9745
Email: trungtamphattriencongdong.pim@gmail.com